środa 29.06.2022

Imieniny: Piotra Pawła

// reklama@roland-gazeta.pl // + 48 500 027 343 //

    Dział: Historia czwartek, 14 listopad 2019 11:16


Czy w Środzie Śląskiej odkryto pręgierz?




W wielu miastach na Dolnym Śląsku (i nie tylko) w średniowieczu i w czasach nowożytnych znajdował się na rynku pręgierz. Wspomnieć można chociażby pobliski Wrocław, gdzie pierwotnie drewniany pręgierz pod koniec XV w. zastąpiony został kamiennym, którego kopię dziś można oglądać. Także sąsiednie Kostomłoty, choć nie będące miastem, mają swój, datowany na XVI wiek, pręgierz.


Wieści o tego typu urządzeniu w Środzie Śląskiej przewijały się od czasu do czasu w literaturze naukowej lub popularno-naukowej. Wszystko to za sprawą odnalezienia w okresie międzywojennym fragmentów kolumny z domniemanego pręgierza. Dowiadujemy się o tym fakcie z korespondencji z 1933 roku między ówczesnym urzędem konserwatorskim, a grupą inicjującą rekonstrukcję pręgierza w Środzie Śląskiej. Jak ustalił Zbigniew Aleksy z Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej, konserwator początkowo zgodził się na taką rekonstrukcję, jednakże po obejrzeniu odnalezionych części powziął wątpliwości, czy są one pozostałościami pręgierza. Stwierdził, że planowana rekonstrukcja byłaby z pewnością wytworem fantazji i jako taka niezgodna z historycznym punktem widzenia. Konserwator nakazał przekazanie fragmentów kolumny do muzeum z adnotacją, że mogą to być resztki średzkiego pręgierza.

Dziś nie ma śladu po odnalezionych fragmentach. Kwestia pręgierza jednak nie została całkowicie zamknięta. A stało się to za sprawą prowadzonych w 2017 roku przez Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej badań archeologicznych związanych z remontem nawierzchni Rynku Dolnego. Oto kilkanaście metrów na zachód od południowo-zachodniego narożnika bloku śródrynkowego odkryto kamienny fundament, częściowo zniszczony od strony północnej, o pierwotnych wymiarach około 2,25 × 2,25 m.

Jak ustalił dr Andrzej Legendziewicz – historyk architektury, wykonano go z eratyków oraz ułamków cegieł łączonych białą, twardą zaprawą wapienno-piaskową. Przed jego wymurowaniem wykonano specjalny wykop, który najpierw oszalowano. Na dnie wykopu posadowiono dolną część fundamentu o grubości 0,6 m i nałożono na nią kilkucentymetrową, izolacyjną warstwę gliny. Na niej położono część górną o grubości około 0,2 m. Materiał i technologia wykonania fundamentu skłoniła badaczy do datowania go na 1. połowę XVI wieku.

Badacze postawili też tezę, że może on być pozostałością po tak długo poszukiwanym pręgierzu. Na chwilę obecną taka koncepcja jest brana pod uwagę najpoważniej, choć ostateczne jej zaakceptowanie utrudnia fakt, że w odkrytym fundamencie nie zarejestrowano śladu po gnieździe, czy też wgłębieniu po słupie (kolumnie). Przypuszczać można jedynie, że słup mógł być osadzony w dodatkowej konstrukcji (na przykład w drewnianej skrzyni) umieszczonej na kamiennym fundamencie.

Odkryte relikty zostały uczytelnione w nawierzchni Rynku Dolnego. Dla lepszej orientacji (co byłoby z korzyścią dla mieszkańców i turystów) warto oznaczyć je specjalną tabliczką, która ponoć została już zaprojektowana...

dr Grzegorz Borowski

dyrektor Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej

1

Odkryte relikty pręgierza (fot. G. Borowski)

2

Rysunek odkrytych reliktów pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

3

Próba rekonstrukcji pierwotnego wyglądu pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

  • OGAR powiedział(a) Więcej
    No tak. Wrzucam w skrócie, bo obrońca "Nie pr nie farm" chyba nie czytał akt.

    "W toku śledztwa ustalono, że w latach 2017-2020 w Środzie... 6 godzin temu.
  • abc powiedział(a) Więcej
    pazerność na kasę mi się wydaje go zgubiła, lepiej tego nie komentować 6 godzin temu.
  • Robot powiedział(a) Więcej
    Na nockach nie masz co robić? Na 4 brakuje części! 6 godzin temu.

Lokalne ogłoszenia drobne

16.06.2022 14:13 wrote:

Kupię używany, sprawny akordeon w dobrym stanie.  Kontakt pod nr tel. 696132306. …

16.05.2022 15:56 wrote:

Szukam pomieszczenia do wynajęcia o wymiarach min. 2x8 metrów i wysokości min 3,2 metrów na ternie Środy Śląskiej. Kontakt: 515792001.…

20.04.2022 12:30 wrote:

KUPIĘ ANTYKI - STAROCIE - DZIEŁA SZTUKI - Stare PAMIĄTKI, Wartościowe DROBIAZGI - Różności !Kupię przeróżne Antyki - Starocie z Domu, Miesz…

11.04.2022 10:20 wrote:

Jeśli chcesz szybko sprzedać stare Obrazy, Obrazki np. z likwidacji kolekcji, może po dziadkach, ze strychu, mieszkania, domu, może zawadza…