niedziela 07.03.2021

Imieniny: Tomasza Felicyty

Czy w Środzie Śląskiej odkryto pręgierz?

Czy w Środzie Śląskiej odkryto pręgierz?

Cz, 14.11.2019 11:16

W wielu miastach na Dolnym Śląsku (i nie tylko) w średniowieczu i w czasach nowożytnych znajdował się na rynku pręgierz. Wspomnieć można chociażby pobliski Wrocław, gdzie pierwotnie drewniany pręgierz pod koniec XV w. zastąpiony został kamiennym, którego kopię dziś można oglądać. Także sąsiednie Kostomłoty, choć nie będące miastem, mają swój, datowany na XVI wiek, pręgierz.



Wieści o tego typu urządzeniu w Środzie Śląskiej przewijały się od czasu do czasu w literaturze naukowej lub popularno-naukowej. Wszystko to za sprawą odnalezienia w okresie międzywojennym fragmentów kolumny z domniemanego pręgierza. Dowiadujemy się o tym fakcie z korespondencji z 1933 roku między ówczesnym urzędem konserwatorskim, a grupą inicjującą rekonstrukcję pręgierza w Środzie Śląskiej. Jak ustalił Zbigniew Aleksy z Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej, konserwator początkowo zgodził się na taką rekonstrukcję, jednakże po obejrzeniu odnalezionych części powziął wątpliwości, czy są one pozostałościami pręgierza. Stwierdził, że planowana rekonstrukcja byłaby z pewnością wytworem fantazji i jako taka niezgodna z historycznym punktem widzenia. Konserwator nakazał przekazanie fragmentów kolumny do muzeum z adnotacją, że mogą to być resztki średzkiego pręgierza.

Dziś nie ma śladu po odnalezionych fragmentach. Kwestia pręgierza jednak nie została całkowicie zamknięta. A stało się to za sprawą prowadzonych w 2017 roku przez Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej badań archeologicznych związanych z remontem nawierzchni Rynku Dolnego. Oto kilkanaście metrów na zachód od południowo-zachodniego narożnika bloku śródrynkowego odkryto kamienny fundament, częściowo zniszczony od strony północnej, o pierwotnych wymiarach około 2,25 × 2,25 m.

Jak ustalił dr Andrzej Legendziewicz – historyk architektury, wykonano go z eratyków oraz ułamków cegieł łączonych białą, twardą zaprawą wapienno-piaskową. Przed jego wymurowaniem wykonano specjalny wykop, który najpierw oszalowano. Na dnie wykopu posadowiono dolną część fundamentu o grubości 0,6 m i nałożono na nią kilkucentymetrową, izolacyjną warstwę gliny. Na niej położono część górną o grubości około 0,2 m. Materiał i technologia wykonania fundamentu skłoniła badaczy do datowania go na 1. połowę XVI wieku.

Badacze postawili też tezę, że może on być pozostałością po tak długo poszukiwanym pręgierzu. Na chwilę obecną taka koncepcja jest brana pod uwagę najpoważniej, choć ostateczne jej zaakceptowanie utrudnia fakt, że w odkrytym fundamencie nie zarejestrowano śladu po gnieździe, czy też wgłębieniu po słupie (kolumnie). Przypuszczać można jedynie, że słup mógł być osadzony w dodatkowej konstrukcji (na przykład w drewnianej skrzyni) umieszczonej na kamiennym fundamencie.

Odkryte relikty zostały uczytelnione w nawierzchni Rynku Dolnego. Dla lepszej orientacji (co byłoby z korzyścią dla mieszkańców i turystów) warto oznaczyć je specjalną tabliczką, która ponoć została już zaprojektowana...

dr Grzegorz Borowski

dyrektor Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej

1

Odkryte relikty pręgierza (fot. G. Borowski)

2

Rysunek odkrytych reliktów pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

3

Próba rekonstrukcji pierwotnego wyglądu pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)




powrót na górę
  • Szaranowicz powiedział(a) Więcej
    No, Fakt. Ja się też pytam w takim razie, kto dał (czy włączył) tej kobiecie, (bo przecież komentatorem... 52 minut temu
  • SzerLook powiedział(a) Więcej
    Junior nie jest lepszy... poszukaj, poczytaj. Obecna partia nie zawsze ma z tym problem  :evil: 2 godziny temu.
  • Xxx powiedział(a) Więcej
    Brawo Wy ale to raczej nie jest zadanie dla dzielnicowych . Ciekawe jakie mają rozpoznanie rejonu ?ale czego... 3 godziny temu.
  • zapomnij powiedział(a) Więcej
    prędzej doczekasz się emerytury niż tej drogi... niestety!! 4 godziny temu.
  • też wyborca powiedział(a) Więcej
    to prawda, ile lat się już słyszy o tej drodze między Środą Śląską a Jastrzębcami.... żenada i... 5 godzin temu.
  • kibic v2 powiedział(a) Więcej
    Transmisja zrealizowana dzięki wsparciu gminy => 237 000,00 PLN to 75,95% wartości całego projektu =>... 5 godzin temu.

Wyszukiwarka artykułów:

Pogoda Powiat Średzki

Lokalne ogłoszenia drobne

26.02.2021 10:19 wrote:

Firma w Malczycach poszukuje osoby na stanowisko pracownika administracyjno - biurowego: OFERUJEMY: - atrakcyjne wynagrodzenie - stabiln…

25.02.2021 13:10 wrote:

KUPIĘ ANTYKI - np.: po LIKWIDACJI NIERUCHOMOŚCI lub KOLEKCJI ANTYKÓW !!! Ramy, Obrazy , Obrazki, Ikony, stare Witraże, Porcelanę, Lampy,…

15.02.2021 10:48 wrote:

Poszukuję świadków policyjnych kontroli drogowych Poszukuję świadków policyjnych kontroli drogowych pojazdów, które miały miejsce na teren…

13.02.2021 19:49 wrote:

Śnieg zalegający na dachu budynku może stanowić śmiertelne zagrożenie dla ludzi. Aby uniknąć wypadków należy jedynie zadbać o regularne …