sobota 13.08.2022

Imieniny: Diany Hipolita

// reklama@roland-gazeta.pl // + 48 500 027 343 //

    Dział: Historia czwartek, 14 listopad 2019 11:16


Czy w Środzie Śląskiej odkryto pręgierz?




W wielu miastach na Dolnym Śląsku (i nie tylko) w średniowieczu i w czasach nowożytnych znajdował się na rynku pręgierz. Wspomnieć można chociażby pobliski Wrocław, gdzie pierwotnie drewniany pręgierz pod koniec XV w. zastąpiony został kamiennym, którego kopię dziś można oglądać. Także sąsiednie Kostomłoty, choć nie będące miastem, mają swój, datowany na XVI wiek, pręgierz.


Wieści o tego typu urządzeniu w Środzie Śląskiej przewijały się od czasu do czasu w literaturze naukowej lub popularno-naukowej. Wszystko to za sprawą odnalezienia w okresie międzywojennym fragmentów kolumny z domniemanego pręgierza. Dowiadujemy się o tym fakcie z korespondencji z 1933 roku między ówczesnym urzędem konserwatorskim, a grupą inicjującą rekonstrukcję pręgierza w Środzie Śląskiej. Jak ustalił Zbigniew Aleksy z Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej, konserwator początkowo zgodził się na taką rekonstrukcję, jednakże po obejrzeniu odnalezionych części powziął wątpliwości, czy są one pozostałościami pręgierza. Stwierdził, że planowana rekonstrukcja byłaby z pewnością wytworem fantazji i jako taka niezgodna z historycznym punktem widzenia. Konserwator nakazał przekazanie fragmentów kolumny do muzeum z adnotacją, że mogą to być resztki średzkiego pręgierza.

Dziś nie ma śladu po odnalezionych fragmentach. Kwestia pręgierza jednak nie została całkowicie zamknięta. A stało się to za sprawą prowadzonych w 2017 roku przez Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej badań archeologicznych związanych z remontem nawierzchni Rynku Dolnego. Oto kilkanaście metrów na zachód od południowo-zachodniego narożnika bloku śródrynkowego odkryto kamienny fundament, częściowo zniszczony od strony północnej, o pierwotnych wymiarach około 2,25 × 2,25 m.

Jak ustalił dr Andrzej Legendziewicz – historyk architektury, wykonano go z eratyków oraz ułamków cegieł łączonych białą, twardą zaprawą wapienno-piaskową. Przed jego wymurowaniem wykonano specjalny wykop, który najpierw oszalowano. Na dnie wykopu posadowiono dolną część fundamentu o grubości 0,6 m i nałożono na nią kilkucentymetrową, izolacyjną warstwę gliny. Na niej położono część górną o grubości około 0,2 m. Materiał i technologia wykonania fundamentu skłoniła badaczy do datowania go na 1. połowę XVI wieku.

Badacze postawili też tezę, że może on być pozostałością po tak długo poszukiwanym pręgierzu. Na chwilę obecną taka koncepcja jest brana pod uwagę najpoważniej, choć ostateczne jej zaakceptowanie utrudnia fakt, że w odkrytym fundamencie nie zarejestrowano śladu po gnieździe, czy też wgłębieniu po słupie (kolumnie). Przypuszczać można jedynie, że słup mógł być osadzony w dodatkowej konstrukcji (na przykład w drewnianej skrzyni) umieszczonej na kamiennym fundamencie.

Odkryte relikty zostały uczytelnione w nawierzchni Rynku Dolnego. Dla lepszej orientacji (co byłoby z korzyścią dla mieszkańców i turystów) warto oznaczyć je specjalną tabliczką, która ponoć została już zaprojektowana...

dr Grzegorz Borowski

dyrektor Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej

1

Odkryte relikty pręgierza (fot. G. Borowski)

2

Rysunek odkrytych reliktów pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

3

Próba rekonstrukcji pierwotnego wyglądu pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

  • hahah powiedział(a) Więcej
    oni na serio w telewizjii propagandowej puszczają w TVPIS wiadomościach takie newsy? 2 godziny temu.
  • hehehe powiedział(a) Więcej
    Czyli Adaś nadal topi środki finansowe Gminy... Utopił już osiedle socjalne na Wiejskiej... Za chwile utopi fundusz Covidowy którego nie zdąży... 3 godziny temu.
  • Zainteresowany powiedział(a) Więcej
    Ale pierdy pola gadasz zrzut ścieków z czajki-twoje TVP jedną zdechłą rybę pokazywało przez dwa tygodnie dziesięć razy dziennie. Jakoś nie... 3 godziny temu.

Lokalne ogłoszenia drobne

20.07.2022 10:16 wrote:

KUPIĘ ANTYKI / STAROCIE / DZIEŁA SZTUKI - DOJEŻDŻAM - PŁACĘ z góry GOTÓWKĄ - ZADZWOŃ !!! Kupię Stare Obrazy, Obrazki, Ikony, Ramy, Sztućce,…

10.07.2022 14:14 wrote:

Oddam dwie papużki faliste, parka, z całym wyposażeniem. Ptaki mają ok. roku, są zdrowe i zadbane. Tel. 696132306…

08.07.2022 19:01 wrote:

Poszukuję ekipy budowlanej do tynkowania elewacji + przyziemie, na budynku mieszkalnym w Środzie Śląskiej. Tel. 602481432.…

04.07.2022 07:06 wrote:

KUPIĘ ANTYKI - POTRZEBNA GOTÓWKA -?- ZADZWOŃ - SZYBKI KONTAKT !Interesują mnie stare: Obrazy, Grafiki, Akwarele, Szkice, Rysunki, Ikony, Po…