czwartek 01.12.2022

Imieniny: Natalii Eligiusza

// reklama@roland-gazeta.pl // + 48 500 027 343 //

    Dział: Historia czwartek, 14 listopad 2019 11:16
  •  


Czy w Środzie Śląskiej odkryto pręgierz?





W wielu miastach na Dolnym Śląsku (i nie tylko) w średniowieczu i w czasach nowożytnych znajdował się na rynku pręgierz. Wspomnieć można chociażby pobliski Wrocław, gdzie pierwotnie drewniany pręgierz pod koniec XV w. zastąpiony został kamiennym, którego kopię dziś można oglądać. Także sąsiednie Kostomłoty, choć nie będące miastem, mają swój, datowany na XVI wiek, pręgierz.




Wieści o tego typu urządzeniu w Środzie Śląskiej przewijały się od czasu do czasu w literaturze naukowej lub popularno-naukowej. Wszystko to za sprawą odnalezienia w okresie międzywojennym fragmentów kolumny z domniemanego pręgierza. Dowiadujemy się o tym fakcie z korespondencji z 1933 roku między ówczesnym urzędem konserwatorskim, a grupą inicjującą rekonstrukcję pręgierza w Środzie Śląskiej. Jak ustalił Zbigniew Aleksy z Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej, konserwator początkowo zgodził się na taką rekonstrukcję, jednakże po obejrzeniu odnalezionych części powziął wątpliwości, czy są one pozostałościami pręgierza. Stwierdził, że planowana rekonstrukcja byłaby z pewnością wytworem fantazji i jako taka niezgodna z historycznym punktem widzenia. Konserwator nakazał przekazanie fragmentów kolumny do muzeum z adnotacją, że mogą to być resztki średzkiego pręgierza.

Dziś nie ma śladu po odnalezionych fragmentach. Kwestia pręgierza jednak nie została całkowicie zamknięta. A stało się to za sprawą prowadzonych w 2017 roku przez Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej badań archeologicznych związanych z remontem nawierzchni Rynku Dolnego. Oto kilkanaście metrów na zachód od południowo-zachodniego narożnika bloku śródrynkowego odkryto kamienny fundament, częściowo zniszczony od strony północnej, o pierwotnych wymiarach około 2,25 × 2,25 m.

Jak ustalił dr Andrzej Legendziewicz – historyk architektury, wykonano go z eratyków oraz ułamków cegieł łączonych białą, twardą zaprawą wapienno-piaskową. Przed jego wymurowaniem wykonano specjalny wykop, który najpierw oszalowano. Na dnie wykopu posadowiono dolną część fundamentu o grubości 0,6 m i nałożono na nią kilkucentymetrową, izolacyjną warstwę gliny. Na niej położono część górną o grubości około 0,2 m. Materiał i technologia wykonania fundamentu skłoniła badaczy do datowania go na 1. połowę XVI wieku.

Badacze postawili też tezę, że może on być pozostałością po tak długo poszukiwanym pręgierzu. Na chwilę obecną taka koncepcja jest brana pod uwagę najpoważniej, choć ostateczne jej zaakceptowanie utrudnia fakt, że w odkrytym fundamencie nie zarejestrowano śladu po gnieździe, czy też wgłębieniu po słupie (kolumnie). Przypuszczać można jedynie, że słup mógł być osadzony w dodatkowej konstrukcji (na przykład w drewnianej skrzyni) umieszczonej na kamiennym fundamencie.

Odkryte relikty zostały uczytelnione w nawierzchni Rynku Dolnego. Dla lepszej orientacji (co byłoby z korzyścią dla mieszkańców i turystów) warto oznaczyć je specjalną tabliczką, która ponoć została już zaprojektowana...

dr Grzegorz Borowski

dyrektor Muzeum Regionalnego w Środzie Śląskiej

1

Odkryte relikty pręgierza (fot. G. Borowski)

2

Rysunek odkrytych reliktów pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)

3

Próba rekonstrukcji pierwotnego wyglądu pręgierza (ryc. A. Legendziewicz)





Najnowsze komentarze:
  • Miśko powiedział(a) Więcej
    Śmiać się czy płakać? 2 godziny temu.
  • Wojtek powiedział(a) Więcej
    Adam ty 1,4 km drogi w Szczepanowie będziesz remontował przez 4 lata i to nie jest hejt tylko Fakt 5 godzin temu.
  • CoGdzie powiedział(a) Więcej
    Wojtek, przeczytaj jeszcze raz wklejony tekst. W Udaninie też jest mowa o etapowaniu (Odcinek 1,4... 9 godzin temu.
  • Czesław powiedział(a) Więcej
    Co z węglem? Gdzie są jakieś informacje gdzie można go kupić w gminie Udanin. 9 godzin temu.
Komentarze najlepiej oceniane:
  • Wojewoda powiedział(a) Więcej
    Inaczej byś gadał, jakbyś przez tą kradzież wpadł autem do tego wykopu, albo by tam wpadło...
  • Woźnica powiedział(a) Więcej
    Wynika to z polityki i układów pana Rucińskiego. Każda okazja do łupienia mieszkańców jest...
  • Dodatki do węgla... powiedział(a) Więcej
    Przepraszam może nie na temat nieco ale dosyć ważne. Dlaczego trzeba będzie zapłacić po 100...

Lokalne ogłoszenia drobne

29.11.2022 11:49 wrote:

Zlecę różne prace budowlane. Płacę za godzinę lub zadaniowo do uzgodnienia. tel: 600 700 160…

26.11.2022 10:52 wrote:

ZDECYDOWANIE płacę NAJLEPIEJ - SKUP ANTYKÓW - DOJEŻDŻAM - KUPIĘ ANTYKI ! Kupię stare Obrazy, Ikony, mniejsze Meble, Sztućce, Srebro, Plate…

24.10.2022 08:48 wrote:

Kupię garaż w Środzie Śląskiej. Stan techniczny bez znaczenia. Telefon kontaktowy 794 759 440.…

12.10.2022 08:57 wrote:

SKUP OBRAZÓW - KUPIĘ OBRAZY - STARE MALARSTWO - OBRAZY / OBRAZKI - SKUP ANTYKÓW - GOTÓWKA !!!!!!!!Jeśli chcesz szybko sprzedać stare Obrazy…